Lucas 1: 26–38 – Licht dat jou vindt

‘Licht dat jou vindt’

Het verhaal van de annunciatie uit Lukas wordt vaak gelezen als een wonder van buitenaf: een engel die verschijnt, een boodschap die wordt uitgesproken, een kind dat wordt aangekondigd. Maar de tekst zelf is opmerkelijk sober. Er is geen spektakel. Alleen: “Hij trad bij haar binnen.” Het begint niet groot, maar klein — als een binnenvallend moment van helderheid dat iemand onverwacht overkomt. Het verhaal gaat dan ook niet over gynaecologie, maar over de geboorte van Christus in onze ziel.

Maria schrikt. Niet van een bovennatuurlijk wezen, maar van het woord dat haar raakt. De eerste reactie op het goddelijke is geen zekerheid, maar verwarring: “Wat betekent deze groet?” Dat maakt haar herkenbaar. De roeping komt niet bij de dapperen, maar bij wie bereid is die schrik toe te laten.

In Rosalía’s ‘Berghain’ zien we een moderne variant van dat moment: licht dat door een ruimte snijdt, een gezicht dat even wordt blootgelegd, een lichaam dat reageert voordat woorden het kunnen duiden. De titel lijkt te verwijzen naar de bekende nachtclub in Berlijn, maar Rosalía benadrukt dat zij het woord kiest in zijn oorspronkelijke, Duitse betekenis: Berg + Hain = berg-woud, een bosje op een helling. Een beeld van een innerlijk landschap: een plek waar je kunt dwalen, zoeken, gezien worden — een ruimte waar licht binnen kan vallen. Zo wordt Berghain een symbool voor het moment dat iets of iemand jou vindt. Geen engel, geen vleugels — maar dezelfde beweging: een doorbraak van aanwezigheid. Iemand wordt aangesproken door licht dat eerder weet wat het zoekt dan degene die aangesproken wordt.

Beide verhalen — Lucas en LUX — gaan over geraakt worden door iets dat groter is dan je eigen plannen. Niet als dwang, maar als uitnodiging. Maria’s “mij geschiede naar uw woord” is geen onderwerping; het is een ‘vrije ja’ op een toekomst die nog onduidelijk is. Het is de moed om toe te laten dat er iets nieuws in jou geboren kan worden. De annunciatie is zo geen historisch incident, maar een patroon: Vaak verschijnt het licht niet, omdat wij dat zoeken, maar pas op het moment waarop wij zelf gevonden worden.

Disclaimer
Ik heb de clip aan het slot ingekort, vanwege de hardheid van de taal die een pornografische klank heeft. Rosalía gebruikt hier de taal van eros — de ruwe, onbeheersbare dimensie van verlangen. In veel mystieke tradities is dit de taal waarin het goddelijke soms wordt verbeeld: het goddelijke als minnaar, een kracht die je “pakt” of ‘U gaat mij in en uit’ (Oude Liedboek, gezang 487). Binnen de theologie wordt dit soort taal apocalyptisch-erotisch genoemd. Het gaat over een goddelijke liefde die door muren, cynisme en controle heen breekt. Maar wel alleen met wederzijdse instemming: ‘Mij geschiedde naar Uw woord’.

Het origineel van de video met het apocalyptisch-erotische slot vindt je hieronder

Wil je zien hoe ik dit lied zelf heb ingepast in een viering. Onderstaande link is te zien vanaf zondag 7 december via: https://www.youtube.com/live/y7S2icpYJdg?si=SW1Z-JFAE8zD4yzY Of via www.kerkomroep.nl