Huilen en hoop

Jeremia 31: 15-17 en Matteus 2: 13–18

Jeremia 31: 15-17 en Matteus 2: 13–18 | Huilen en Hoop
december 28, 2025
Simple Minds
Jeremia 31: 15-17 en Matteus 2: 13–18
Gerrit van Dijk
Gebruik in de dienst: Als kyrie of bij de voorbeden
We hebben een aantal vragen voor je bedacht om verder na te denken over deze overdenking.
Vraag 1: Wat doe jij met Bijbelverhalen waarin veel geweld speelt?
Vraag 2: Hoe kijk jij aan tegen profetie en vervulling?
Vraag 3: Zou de wereld beter af zijn zonder religie?
Vraag 4: Hoe zie jij de hoop die in de verhalen wordt getekend? Een doekje voor het bloeden of een reëel houvast?

‘Huilen en hoop’

Kerst is achter de rug. Jammer of een opluchting? Misschien ben je nog in een kerk geweest en heb je daar gehoord dat wat Lucas vertelt geen lieflijke en romantische geschiedenis is, maar de realiteit van mensen in de marge. Zo schuurt het kerstverhaal altijd lekker met ons verlangen naar gezelligheid, familie en vrienden, volop eten en drinken.

Wat moet je in de kerk na Kerst? De Top2000 is alomtegenwoordig, ook in veel kerken (top2000-kerkdienst.nl). Maar op de zondag tussen Kerst en Oud en Nieuw zijn er toch ook ‘gewone’ kerkdiensten. Voor deze zondag 28 december staan verschrikkelijke teksten op de rol. Nadat de wijzen weer naar het oosten zijn vertrokken (ook al komt dat verhaal vaak pas rond 6 januari aan de beurt), wordt koning Herodes woedend omdat hij zich bedrogen weet. Daar gaat zijn sluwe plan om een concurrent voor zijn troon in de wieg te smoren. Maar dictators hebben altijd wel een oplossing en geen last van een geweten. Wat volgt is de brute moord op alle jongetjes tussen 0 en 2 jaar in Bethlehem.

Matteus die het verteld zegt erbij dat zo een oude profetie in vervulling ging. Ik blijf dat een lastige vinden: profetie en vervulling. Zeker hier waar tientallen onschuldige kinderen vermoord worden. Religie en macht vormen hier een bloederig mengsel. Iets dat we tot op de dag van vandaag nog tegenkomen. Je zou bijna met John Lennon mee gaan zingen: Imagine there’s no heaven….

Maar wat bij mij direct boven kwam drijven was de klassieker van de Simple Minds, Belfast Child, van het album Street Fighting Years uit 1989. Het heeft wat mij betreft nog niets aan kracht ingeboet. Het lied gaat over het conflict in Noord-Ierland dat zoveel slachtoffers maakte. Het is een bitter verhaal, maar het nummer is niet zonder hoop: “One day we’ll return here, when the Belfast child sings again”. Zo is ook de tekst uit Jeremia waar Matteus aan refereert niet zonder hoop. God belooft vrede en een veilige terugkeer naar het land.
In Noord-Ierland is die belofte van vrede en veiligheid werkelijkheid geworden in vallen en opstaan. Mijn gebed is dat dat ook mag gebeuren in het land waar Rachel weende om haar kinderen. En dat Palestijnen ruimte zullen krijgen om in vrede te kunnen leven.

Share:

Jeremia 31: 15-17

15Dit zegt de HEER:
In Rama hoort men klagen, bitter treuren. Rachel beweent haar zonen, zij wil niet worden getroost. Haar kinderen zijn er niet meer. 
 
16Maar dit zegt de HEER:
Huil niet langer, droog je tranen. Je zorg voor hen wordt nu beloond – spreekt de HEERZe keren terug uit het land van de vijand. 17Je hebt een hoopvolle toekomst, je kinderen keren naar hun eigen land terug – spreekt de HEER.

Matteus 2: 13-18

13Kort nadat zij op die manier de wijk genomen hadden, verscheen er aan Jozef in een droom een engel van de Heer. Hij zei: ‘Sta op en vlucht met het kind en zijn moeder naar Egypte. Blijf daar tot ik je weer roep, want Herodes is naar het kind op zoek en wil het ombrengen.’ 14Jozef stond op en week nog diezelfde nacht met het kind en zijn moeder uit naar Egypte. 15Daar bleef hij tot de dood van Herodes, en zo ging in vervulling wat bij monde van de profeet door de Heer is gezegd: ‘Uit Egypte heb ik mijn zoon geroepen.’
16Toen Herodes begreep dat hij door de magiërs misleid was, werd hij verschrikkelijk kwaad, en afgaande op het tijdstip dat hij van de magiërs had gehoord, gaf hij opdracht om in Betlehem en de wijde omgeving alle jongetjes van twee jaar en jonger om te brengen. 17Zo ging in vervulling wat gezegd is door de profeet Jeremia: 18‘Er klonk een stem in Rama, luid wenend en klagend. Rachel beweende haar kinderen en wilde niet worden getroost, want ze zijn er niet meer.’