Macht corrumpeert

Ester 3: 1-15

Ester 3: 1-15 | Macht corrumpeert
september 28, 2025
Billie Eilish
Ester 3: 1-15
Corjan Matsinger
Gebruik in de dienst: Voor de preek
We hebben een aantal vragen voor je bedacht om verder na te denken over deze overdenking.
Vraag 1: Denk je dat macht altijd corrumpeert, of alleen in bepaalde omstandigheden?
Vraag 2: Heb je ooit meegemaakt dat iemand in een machtspositie veranderde in zijn of haar gedrag? Wat deed dat met jou?
Vraag 3: Ken je voorbeelden van dienende, nederige - integere (gelovige) leiders die hun positie en gezag ontvangen van anderen in plaats van hun macht te laten gelden?
Vraag 4: Op welke manier kan je geloof werken als een kompas om niet te bezwijken voor machtsmisbruik?
Vraag 5: Heb je ooit bij jezelf gemerkt dat je anders ging handelen toen je meer verantwoordelijkheid of controle kreeg? Zo ja, wie mag jou met ‘gezag’ tegenspreken of weer met beide benen op de grond zetten als je jezelf gaat verheffen boven anderen, zondebokken gaat aanwijzen of je ‘macht’ misbruikt?
Ester 3: 1-15

‘Macht corrumpeert’

Macht corrumpeert. Hoeveel mannetjes op deze aardbol willen maar wat graag met een kroon op hun hoofd de democratie om zeep helpen en als een koning heersen over hun onderdanen? 

‘You should see me in a crown’

Wie is Haman – op welke manier heeft hij zich omhoog gewerkt tot de rechterhand van de koning Ahasveros? Is Haman de carrieretijger die desnoods over lijken richting de top omhoog stormt of is hij een hielenlikker die stap voor stap omhoog werkt richting de macht? Hoe is deze man in godsnaam de rechterhand van de machtigste man in het rijk geworden? 

‘Watch me make them bow – one by one.’

De mensen in het rijk moeten voor deze Haman buigen. Wie is hij? Zijn naam betekent volgens meerdere uitleggers in het Perzisch – ‘de magnifieke’. Ik heb zelf de voorkeur voor de Hebreeuwse vertaling van zijn naam – ‘lawaai/ geschreeuw’. Is Haman een gevaarlijke populist met one-liners die mensen voor zijn karretje spant? Buigen de mensen voor deze nieuwe kroonprins van de macht uit angst (omdat de koning dit bevolen heeft -vs. 2) of omdat ze in hem het verlangen naar verandering werkelijkheid zien worden? Welke ambities heeft Haman nog meer gehad. 

Hoe dan ook, één man weet hem uit balans te brengen, Mordechai – iemand die niet buigt. Haman kan het niet verkroppen. Zijn zondebok is gevonden, al zijn geld, energie en kwaadaardigheid manifesteert zich in de vorm van een duivels plan dat zich in de geschiedenis vele malen zal herhalen. Macht corrumpeert.

Share:

Ester 3: 1-15

Bevelschrift tegen de Joden

1Na verloop van tijd gaf koning Ahasveros een hoge positie aan Haman, de zoon van Hammedata, een nakomeling van Agag: hij plaatste hem boven alle rijksgroten aan zijn hof. 2Alle hoge functionarissen van de koning die in de Koningspoort waren, vielen telkens voor Haman op de knieën en bogen zich voor hem neer, want zo had de koning het geboden. Alleen Mordechai knielde of boog nooit voor hem. 3De functionarissen van de koning in de Koningspoort spraken Mordechai daarover aan: ‘Waarom overtreedt u steeds het gebod van de koning?’ 4Dit vroegen ze hem elke dag weer, zonder dat hij zich iets van hun woorden aantrok. Toen lichtten ze Haman erover in, om te zien of Mordechai in zijn houding zou kunnen volharden; hij had hun namelijk verteld dat hij een Jood was. 5Toen Haman te weten kwam dat Mordechai niet voor hem knielde of boog, werd hij woedend, 6en hij besloot Mordechai uit de weg te ruimen. Maar nadat men hem had verteld uit welk volk Mordechai stamde, was de dood van Mordechai alleen hem niet genoeg: vanaf dat moment zon Haman op middelen om alle Joden in Ahasveros’ rijk om te brengen, heel Mordechais volk.

7In de eerste maand van het twaalfde regeringsjaar van koning Ahasveros, de maand nisan, liet Haman in zijn persoonlijke aanwezigheid het poer werpen, dat wil zeggen het lot, over alle dagen en over alle maanden, een voor een, tot en met de twaalfde maand, de maand adar. 8Daarna zei Haman tegen koning Ahasveros: ‘Er is een bepaald volk dat over alle provincies van uw rijk verspreid leeft en te midden van de andere volken zijn eigen leven leidt. Hun wetten verschillen van die van alle andere volken en aan de wetten van de koning houden ze zich niet. De koning is er niet bij gebaat hen maar rustig hun gang te laten gaan. 9Als het de koning goeddunkt, laat er dan een bevel op schrift worden gesteld dat ze moeten worden uitgeroeid. Dan zal ik tienduizend talent zilver afdragen aan de ambtenaren die de koninklijke schatkist beheren.’ 10De koning deed zijn zegelring af en gaf die aan Haman, de zoon van Hammedata, de nakomeling van Agag, de vijand van de Joden. 11‘Over uw zilver kunt u vrij beschikken,’ zei hij tegen Haman, ‘en ook over dat volk: doe ermee wat u het beste lijkt.’

12Zo werden op de dertiende dag van de eerste maand de schrijvers van de koning ontboden. Er werd een bevel op schrift gesteld dat precies zo luidde als Haman het wilde en dat gericht was aan de satrapen die de koning vertegenwoordigden, aan de gouverneurs van alle provincies en aan de vorsten van alle volken. Voor elke provincie was er een bevel in haar eigen schrift en voor elk volk in zijn eigen taal. Het werd geschreven in naam van koning Ahasveros en met de zegelring van de koning verzegeld. 13En er werden door boden in alle provincies van het koninkrijk brieven verspreid waarin stond dat op één bepaalde dag, en wel op de dertiende dag van de twaalfde maand, de maand adar, alle Joden moesten worden gedood en volledig uitgeroeid, jong en oud, vrouwen en kinderen inbegrepen, en dat hun bezittingen mochten worden buitgemaakt. 14In elke provincie moesten afschriften van de brief worden verspreid; de inhoud ervan moest overal als wet worden uitgevaardigd en aan alle volken bekendgemaakt, zodat ze zich tegen de genoemde dag gereed konden houden. 15Op bevel van de koning vertrokken de boden met spoed. Ook in de burcht van Susa werd de wet uitgevaardigd. En terwijl de koning en Haman rustig zaten te drinken, raakte de stad Susa in rep en roer.