‘Zorg voor al wat leeft’
De Advent is een periode waarin meer nog dan anders, onze aandacht en ons geld gevraagd wordt voor mensen die het minder goed hebben dan wij zelf. Op de tv, in de krant, op sociale media, in de kerk, zelfs in de supermarkt wordt ons gevraagd wat te geven voor het goede doel. Mensen zijn ook juist in deze tijd bereid om wat te geven. Zo maken we de Werken van Barmhartigheid waar: we geven aan de Voedselbank, we brengen nog goede kleding naar een inzamelpunt, we sturen een kaartje naar eenzamen, zieken en gevangenen, we spreken wat minder hard over vluchtelingen in ons land… Jezus noemt in het evangelie van Matteüs de hongerigen spijzen, de dorstigen laven, de naakten kleden, de vreemdelingen herbergen, de zieken verzorgen, de gevangenen bezoeken (soms lezen we ook verlossen, of bevrijden). Maar we hebben het altijd over de Zeven Werken van Barmhartigheid, want ergens in de middeleeuwen is er één aan toegevoegd: de doden begraven. Maar er zijn er nog veel meer! Naast deze ‘lichamelijke’ werken van Barmhartigheid, maar er zijn ook ‘geestelijke’ werken van Barmhartigheid: de onwetenden onderrichten, in moeilijkheden goede raad geven, de bedroefden troosten, de zondaars vermanen, lastige mensen geduldig verdragen, beledigingen vergeven en bidden voor de levenden en doden.
Deze lichamelijke en geestelijke Werken van Barmhartigheid zijn bekend. Maar sinds 2016 heeft paus Franciscus naar aanleiding van zijn encycliek Laudato Si’ een achtste ‘lichamelijk’ Werk van Barmhartigheid daaraan toegevoegd: ‘Laat ons barmhartig zijn voor ons gemeenschappelijk huis.’ Met andere woorden: laten we goed voor de aarde, Gods eigen schepping zorgen!
Revolutionair en visionair was dat, om nóg een Werk van Barmhartigheid toe te voegen. En dan ook nog rondom een onderwerp van hoogst actueel en noodzakelijk is. Onze aarde lijdt onder wat wij mensen haar aandoen. De paus geeft al jaren blijk van zijn grote zorg om de schepping. Het klimaat, de natuur, het gaat er niet goed mee. Dit oecumenisch en ecologisch Werk is misschien wel het grootste Werk van Barmhartigheid omdat het alle andere insluit. Het is belangrijk dat we erkennen dat wij de aarde kwaad, berokken door vervuiling, ergerniswekkende vernieling van de ecosystemen en het verlies van de biodiversiteit. Wanneer wij de aarde kwaad doen, berokken wij de armen kwaad en ook degenen die nog niet geboren zijn. Zorg voor de schepping, ons gezamenlijk huis is een heel belangrijk en dringend Werk van Barmhartigheid voor onze tijd. Het is ook een onderwerp waar we als christenen gezamenlijk in kunnen optrekken, zeker als we samen en gelijktijdig bidden en ons engagement voor de bescherming van de wereld hernieuwen.
Al heel lang weten we dat we de aarde uitputten, maar het valt niet mee om er iets aan te doen. Vooral ook omdat we denken dat wat wij doen en kunnen te weinig is. Michael Jackson schreef in 1995 zijn Earth Song, met een aangrijpende tekst en videoclip, met mooie natuurbeelden, maar ook met beelden van de vernietiging van leefgebieden van dieren en mensen, beelden van een verschroeide aarde! Aan het einde gaat er letterlijke een andere wind waaien. Dat dit lied, deze clip ons raakt en ons er toe aanzet om op onze eigen, kleine plek een andere wind te laten waaien, zo we de aarde, ons gemeenschappelijk huis behoeden en behouden, voor onszelf en voor allen die na ons komen… De Advent kan ons daarbij helpen, want iedere week brandt er een kaarsje meer op de groene krans, op weg naar Kerstmis, het feest van de geboorte, van de hoop, van licht en leven.